NỘI DUNG CHI TIẾT

I. Giai đoạn chuyển dạ và dấu hiệu sắp sinh

II. 8 dấu hiệu sắp sinh thường gặp, dễ nhận biết nhất

1. Sa bụng dưới

2. Các cơn gò tử cung (chuyển dạ)

3. Vỡ ối

4. Cổ tử cung giãn nở

5. Mất nút nhầy

6. Mệt mỏi và muốn ngủ nhiều hơn

7. Chuột rút, đau lưng, giãn khớp

8. Tiêu chảy – một trong những biểu hiện sắp sinh dễ nhầm lẫn

III. Khi có dấu hiệu sắp sinh mẹ bầu nên làm gì?

IV. Khi nào mẹ bầu nên gọi cho bác sĩ?

V. Cách giảm đau do những dấu hiệu sắp sinh gây ra

VI. Những lưu ý khi có dấu hiệu sắp sinh trước 2 ngày

 

I. Giai đoạn chuyển dạ và dấu hiệu sắp sinh

Chuyển dạ là quá trình diễn ra trong giai đoạn cuối của thai kỳ làm cho thai nhi và bánh nhau được đưa ra khỏi buồng tử cung qua đường âm đạo của người mẹ.  

Ở cuối thai kỳ, các triệu chứng báo hiệu thời điểm sắp sinh xuất hiện bao gồm: các cơ ở tử cung bắt đầu co thắt (xuất hiện các cơn gò tử cung) và khiến phần bụng trở nên cứng và cổ tử cung sẽ bắt đầu mở rộng dần. Sau đó, cơn đau ngày càng tăng dần và đều đặn; giữa các cơn co thắt là lúc tử cung thư giãn và trở nên mềm mại hơn.

Lúc này, thai nhi trong tử cung vừa xoay vừa di chuyển xuống dưới vào khung chậu của mẹ. Từ lúc bắt đầu có cơn đau đầu tiên và kéo dài suốt khoảng thời gian khi mẹ bầu chuyển dạ. Khi cổ tử cung mở trọn 10 cm cùng với sức rặn của thai phụ, thai nhi sẽ dần lọt qua khung chậu của người mẹ. 

Quá trình sắp sinh được phân chia như sau:

Chuyển dạ đủ tháng khi tuổi thai từ đầu tuần thứ 38 – 42 tuần (trung bình 40 tuần, là ngày sinh dự kiến), lúc này thai nhi đã trưởng thành và có khả năng sống độc lập, khỏe mạnh ngoài tử cung.

Chuyển dạ non tháng khi tuổi thai từ 22 – 37 tuần. 

Trẻ sinh già tháng khi tuổi thai lớn hơn 42 tuần. 

II. 8 dấu hiệu sắp sinh thường gặp và dễ nhận biết nhất

Theo quan niệm, quá trình mang thai 9 tháng 10 ngày là đến ngày sinh nở. Tuy nhiên, việc sinh nở thường rất khó theo kế hoạch và bé yêu có thể chào đời bất cứ lúc nào. Do vậy, mẹ bầu có thể tham khảo 8 dấu hiệu sắp sinh dưới đây để chuẩn bị tâm lý “vượt cạn”, bước vào giai đoạn chuyển dạ và gặp thiên thần nhỏ của mình:

1. Sa bụng dưới

Vào giai đoạn cuối thai kỳ, thai nhi sẽ di chuyển dần xuống khu vực xương chậu của người mẹ để chuẩn bị cho quá trình chuyển dạ. Hiện tượng này có thể xảy ra trước một vài tuần hoặc thậm chí vài giờ trước khi sắp sinh thật, đặc biệt dễ nhận biết đối với trường hợp sinh con đầu lòng.

Song, đối với những mẹ bầu sinh con lần thứ 2 trở đi, dấu hiệu này thường khá mơ hồ và chỉ cảm nhận được khi “cuộc vượt cạn” chính thức bắt đầu. Lúc này, thai nhi đã ở tư thế sẵn sàng chào đời: đầu trẻ quay xuống phía dưới và ở vị trí thấp. 

Ở thời điểm này, đầu của trẻ sẽ chèn ép lên bàng quang và làm cho mẹ bầu đi tiểu thường xuyên hơn giống như 3 tháng đầu thai kỳ. Lúc này, cảm giác trằn nặng ở bụng dưới nhiều hơn nên mẹ bầu sẽ thấy mình di chuyển khó khăn, nặng nề hơn.

Mặt khác, tin vui cho các mẹ bầu là lúc này, mẹ sẽ cảm giác dễ thở hơn vì bé đã không còn lấn chiếm không gian phổi và làm giảm áp lực lên lồng ngực nữa.  

2. Cơn gò tử cung (chuyển dạ)

Cơn gò tử cung chuyển dạ là một trong những dấu hiệu chuyển dạ mà thai phụ thường gặp nhất.

Trong thai kỳ, các cơn co thắt tử cung đôi khi vẫn xuất hiện nhưng với tần suất không đều, thưa thớt và không gây đau, không gây xóa mở cổ tử cung, được gọi là cơn gò chuyển dạ giả Braxton Hicks. Điều quan trọng là mẹ bầu cần hiểu đúng và nhận biết đặc điểm, biểu hiện của cơn gò chuyển dạ thật.

Các cơn co thắt thật sự thường xuất hiện vào những tháng cuối thai kỳ diễn ra với cường độ và tần suất tăng dần. Lúc này, thai phụ sẽ thấy bụng gò cứng lên, đau nhiều hơn và không giảm dù đã thay đổi tư thế.

Tần suất các cơn gò thật sự diễn ra liên tục và đều đặn hơn, khoảng 5 – 10 phút sẽ xuất hiện một cơn gò kéo dài từ 30 – 60 giây, sau đó tăng dần 2-3 phút có 1 cơn. Vì vậy, sẽ không quá khó để thai phụ có thể phân biệt giữa co thắt sinh lý và co thắt chuyển dạ.

Tần suất các cơn gò tử cung diễn ra mạnh và liên tục có thể khiến bạn run rẩy dù không cảm thấy lạnh. Điều này có thể xảy ra trong hoặc sau khi sinh, nhưng đừng lo lắng. Hiện tượng run rẩy là cách tự nhiên của cơ thể để giảm căng thẳng. Để giảm tình trạng này, bạn có thể tắm nước ấm hoặc nhờ người nhà xoa bóp.

3. Vỡ ối

Đây là dấu hiệu sắp sinh rõ ràng cho thấy phụ nữ mang thai bắt đầu chuyển dạ, sắp sinh em bé.

Trong suốt thai kì, thai nhi phát triển trong 1 túi chất lỏng bảo vệ gọi là túi ối. Khi túi ối vỡ nghĩa là em bé đã chuẩn bị chào đời. Cảm giác vỡ ối ở mỗi thai phụ là không giống nhau. Mẹ bầu sẽ có cảm giác một dòng nước chảy ra nhanh và mạnh, đột ngột tuôn ra từ đường âm đạo nhưng không hề thấy đau đớn.

Ở một số trường hợp khác, mẹ bầu chỉ thấy nước chảy ra thành dòng nhỏ, chầm chậm xuống dưới chân. Điều quan trọng mẹ bầu cần phân biệt đó là nước tiểu hay nước ối. Nếu mẹ bầu nghi ngờ mình bị vỡ ối nên đến khám lại với bác sĩ hoặc tại cơ sở y tế có khoa sản.

Các bác sĩ cho biết: Tùy tình trạng thai kỳ mà lượng nước ối có thể chảy nhiều hay ít, chảy thành dòng hay nhỏ từng giọt và có màu trong suốt hoặc vàng nhạt. Khi vỡ ối, mẹ bầu nên ghi lại thời gian vỡ ối, lượng nước ối cũng như màu sắc và gia đình nên đưa đến ngay bệnh viện. Đặc biệt, thai phụ nên thận trọng nếu bị vỡ ối non trước tuần 37 của thai kỳ

Vỡ ối ở bất kỳ thời điểm nào đều có thể ảnh hưởng đến thai nhi và tạo điều kiện cho vi trùng, vi khuẩn xâm nhập. Ở những mẹ bầu đã đủ 37 tuần thai trở lên thì việc sinh nở sẽ diễn ra trong vòng 12 – 24 giờ tới. Tuy nhiên, nếu mẹ bị vỡ ối mà vẫn không thể sinh thường, các bác sĩ thường can thiệp bằng phương pháp sinh mổ để đảm bảo an toàn cho thai nhi. Đặc biệt, tình trạng vỡ ối để càng lâu thì nguy cơ nhiễm trùng cho bé càng cao.

4. Cổ tử cung giãn nở

Trong những tuần cuối của thai kỳ, đoạn dưới của tử cung sẽ bắt đầu chuẩn bị cho cuộc sinh bằng cách giãn ra và mỏng đi dần trước khi mẹ bầu chuyển dạ nhằm “thông đường” cho trẻ chào đời. Khi khám thai định kỳ, các bác sĩ có thể đánh giá, theo dõi độ xóa mở của cổ tử cung thông qua việc thăm khám âm đạo.

Tuy nhiên, tốc độ xóa mở cổ tử cung của mỗi thai phụ sẽ nhanh chậm khác nhau. Trung bình cổ tử cung phải mở đến 10cm mới được xem là mở trọn thuận lợi cho cuộc sanh. Quá trình mở cổ tử cung thường được chia làm 2 giai đoạn gồm:

Giai đoạn đầu: Cổ tử cung bắt đầu mở đến 3 cm, tiến triển chậm khoảng 6 – 8 giờ, trung bình mỗi 2 giờ mở 1 cm. 

Giai đoạn thứ 2: Cổ tử cung mở từ 3 – 10 cm, tiến triển nhanh, mất khoảng 7 giờ, trung bình mỗi giờ giãn thêm 1 cm hoặc nhiều hơn.

5. Mất nút nhầy

Nút nhầy là một khối chất nhầy dày nằm tại lỗ cổ tử cung, được hoạt động như một hàng rào ngăn chặn vi khuẩn, virus và các nguồn lây nhiễm khác đi vào tử cung. Vào khoảng tuần 37 – 40 của thai kỳ, mẹ bầu sẽ thấy âm đạo tiết ra chất nhầy hồng hoặc hơi đỏ, đây chính là hiện tượng mất nút nhầy cổ tử cung nhằm “dọn đường” cho trẻ chào đời.

Dịch nhầy thường sẫm màu hoặc màu hồng, có một ít máu. Đây là dấu hiệu sắp sinh cho thấy trong một vài ngày tới, em bé sẽ chào đời. Tuy nhiên, thời gian giữa việc mất nút nhầy và thời gian bắt đầu thực sự chuyển dạ là không cố định. Một số mẹ bầu có thời gian từ khi mất nút nhầy đến khi đi vào chuyển dạ chỉ trong vòng vài giờ hoặc vài ngày, tuy nhiên, ở một số khác việc sắp sinh thật sự có thể xuất hiện 1-2 tuần. 

Theo bác sĩ Kim Ngân, nếu dịch nhầy chứa nhiều máu (gần giống như khi mẹ bầu có kinh), đây có thể là một dấu hiệu chuyển dạ nguy hiểm, mẹ bầu cần phải đến bệnh viện ngay để được thăm khám và xử trí kịp thời. 

Trong trường hợp, nếu thai kỳ đã đủ tháng và mẹ bầu mong muốn gặp bé yêu song vẫn chưa có hiện tượng sắp sinh, bạn có thể tham khảo ý kiến bác sĩ để được áp dụng các phương pháp khởi phát chuyển dạ.

6. Mệt mỏi và muốn ngủ nhiều hơn

Ở những tuần cuối, mẹ bầu sẽ có cảm giác mệt mỏi như trong tam cá nguyệt đầu tiên (3 tháng đầu mang thai). Lúc này, bụng ngày càng to, gây chèn ép bàng quang khiến mẹ bầu phải đi tiểu đêm thường xuyên nên khó có thể ngủ yên giấc mỗi đêm. Do đó, nếu bất cứ khi nào cảm thấy buồn ngủ, mẹ bầu nên tranh thủ chợp mắt dưỡng sức để có sức khỏe cho giai đoạn quan trọng sắp tới.

Ngược lại, ở giai đoạn này, có không ít mẹ bầu bỗng trở nên hoạt bát, tràn đầy năng lượng, bắt đầu thích dọn dẹp nhà cửa và sắp xếp lại mọi thứ để chuẩn bị “làm tổ” đón bé chào đời. Đây có thể xem là dấu hiệu sắp sinh khi bản năng làm mẹ trỗi dậy và mẹ bầu muốn chuẩn bị mọi thứ tốt nhất để chào đón con yêu.

7. Chuột rút, đau lưng, giãn khớp

Khi sắp sinh em bé, bạn có thể sẽ cảm thấy những cơn chuột rút xuất hiện thường xuyên hơn. Đồng thời, tình trạng đau mỏi vùng lưng hoặc hai bên háng sẽ trở nên nghiêm trọng hơn.

Đặc biệt nếu đây là lần đầu tiên bạn mang thai, các dấu hiệu này có thể sẽ rõ ràng hơn. Nguyên nhân của tình trạng này là các cơ khớp ở vùng xương chậu và tử cung ở giai đoạn cuối thai kỳ sẽ bị kéo căng ra chuẩn bị cho thai nhi ra đời.

Bên cạnh đó, trong suốt thai kỳ, dây chằng giữa các khớp xương sẽ trở nên mềm hơn. Bạn sẽ nhận ra điều này rõ ràng hơn khi chuẩn bị bước vào giai đoạn sinh nở.

Lúc này, các khớp xương trở nên linh hoạt hơn để giúp khung xương chậu mở rộng và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chuyển dạ.

8. Tiêu chảy – một trong những biểu hiện sắp sinh dễ nhầm lẫn

Những thay đổi trong chế độ ăn uống, nội tiết tố, việc sử dụng thuốc… đều có thể khiến bạn gặp phải tình trạng tiêu chảy trong thai kỳ. Tuy nhiên, khi đã sắp đến ngày dự sinh, tiêu chảy có thể là dấu hiệu cho thấy bạn nên chuẩn bị chào đón bé yêu chào đời.

Nguyên nhân của tình trạng tiêu chảy khi sắp sinh là do các hormone được tạo ra nhằm tạo thuận lợi cho sự ra đời của em bé có thể kích thích ruột của bạn hoạt động thường xuyên hơn, khiến bạn bị tiêu chảy hoặc nôn mửa. Điều này thường khiến bạn mệt mỏi vì mất nước nhưng đừng quá lo lắng vì đây là phản ứng tự nhiên của cơ thể. Trong quá trình chuyển dạ, bạn cũng có thể muốn đi vệ sinh.

Cách tốt nhất để giải quyết vấn đề này là hãy uống nhiều nước để tránh mất nước. Nếu tình trạng tiêu chảy quá nghiêm trọng, bạn nên đi khám để bác sĩ có những chỉ định y khoa thích hợp.

III. Khi có dấu hiệu sắp sinh mẹ bầu nên làm gì?

Thực tế, ngày dự sinh chỉ là dự kiến và nhiều trường hợp sẽ không đúng như dự kiến. Do đó, khi xuất hiện dấu hiệu sắp sinh em bé, bạn cần bình tĩnh, không lo lắng và thực hiện những điều sau: 

Đầu tiên là bạn cần đi khám thai đúng lịch để bác sĩ theo dõi và biết chính xác đã đến thời điểm cần nhập viện hay chưa. Khi đó, bạn sẽ được các bác sĩ và nữ hộ sinh hướng dẫn chuẩn bị những vật dụng và giấy tờ cần mang theo, dặn dò các biểu hiện sắp chuyển dạ cần nhập viện, …

Làm quen với cơn đau: Mọi cơn gò chuyển dạ đều gây cảm giác đau đớn. Tuy nhiên, cơn gò chuyển dạ chính là một phần rất tích cực và cần phải có, vì cứ sau mỗi lần co thắt thì thời điểm chào đời của con càng đến gần hơn. 

Kiểm soát hơi thở, thả lỏng cơ thể bằng cách thở chầm chậm và nhẹ nhàng, điều này giúp bạn giảm bớt lo âu và đau đớn.

IV. Khi nào mẹ bầu nên gọi cho bác sĩ?

Gần đến giai đoạn “về đích” của thai kỳ, các bác sĩ sẽ tư vấn cho bạn cách tính thời gian cơn gò, báo chuyển dạ gồm: thời gian giữa các cơn gò và thời gian của mỗi cơn gò, cụ thể: 

Các cơn gò nhẹ thường cách nhau từ 20 – 30 phút và thai phụ cảm nhận đau ít. Sau đó, các cơn gò trở nên thường xuyên hơn cho đến khi chúng cách nhau khoảng 15 phút và đau nhiều hơn, đây chính là lúc bạn cần phải đến bệnh viện ngay. 

Ngoài ra, nếu có các dấu hiệu sắp sinh sau đây, bạn hãy đến bệnh viện càng sớm càng tốt:

- Gặp phải các dấu hiệu sinh non như: các cơn gò xuất hiện trước tuần thứ 37, chảy máu âm đạo, tiết dịch âm đạo bất thường, đau bụng, đau vùng xương chậu hoặc đau lưng.

- Vỡ ối hoặc rò rỉ nước ối, bạn hãy gọi ngay cho bác sĩ nếu nước ối có màu vàng nâu hoặc màu xanh lục vì đây là dấu hiệu của phân su – là phân thải đầu tiên trong đời và sẽ gây nguy hiểm khi trẻ hít hay nuốt phải nó trong khi sinh.

- Chảy máu hay dịch âm đạo có lẫn máu tươi, không phải màu nâu hay hồng nhạt, bụng rất đau và đau liên tục hoặc bị sốt. 

- Cảm nhận em bé trong bụng hoạt động ít hơn thường ngày.

- Chảy máu âm đạo, bụng rất đau và đau liên tục hoặc bị sốt.

- Cảm thấy hoa mắt, đau đầu hoặc cơ thể bị sưng phù hay chứng sưng phù trở nên nghiêm trọng vì đây là triệu chứng của tiền sản giật hay tăng huyết áp thai kỳ.

Tuy nhiên, bất kỳ thời điểm nào trong thai kỳ mà bạn cảm thấy lo lắng mặc dù không có các dấu hiệu trên, bạn vẫn nên đến gặp bác sĩ của mình để được thăm khám, tư vấn xác định lại tình trạng thai kỳ để giảm bớt lo lắng.

V. Cách giảm đau do những dấu hiệu sắp sinh gây ra

Như đã nói ở trên, mọi cơn gò đều mang đến cảm giác đau đớn. Nhưng con gò cũng là một phần tích cực cần phải có để bạn gặp được con yêu. Chính vì vậy, hãy cố gắng làm quen và thư giãn. Dưới đây là một số lời khuyên có thể giúp bạn giảm đau khi có các cơn gò chuyển dạ:

- Đi dạo

- Xem một bộ phim hài vui nhộn

- Massage

- Trò chuyện cùng người thân để quên đi cảm giác khó chịu

- Tắm nước ấm

- Cố gắng ngủ đủ giấc. Bạn cần phải tích lũy năng lượng để sinh em bé.

VI. Những lưu ý khi có dấu hiệu sắp sinh trước 2 ngày

- Không nên đi xa

Vào những ngày cuối của thai kỳ, khi cảm nhận rõ những dấu hiệu sắp sinh, mẹ bầu không nên đi xa vì có thể chuyển dạ bất cứ lúc nào. Ngoài ra, khói bụi ở ngoài trời hoặc những tiếng còi xe ầm ĩ có thể ảnh hưởng tới sức khỏe của mẹ và bé.

- Cần nghỉ ngơi đầy đủ

Mẹ bầu nên nghỉ ngơi nhiều hơn và không nên vận động mạnh vào những ngày cuối của thai kỳ. Lúc này, mẹ bầu nên đọc sách hoặc nghe nhạc để cải thiện sức khỏe tinh thần.

- Không thức khuya

Trong khoảng thời gian này, mẹ bầu nên ngủ sớm để có đủ sức khỏe chuẩn bị sinh con. Thêm vào đó, mẹ không nên thức khuya để lướt mạng và hạn chế sử dụng máy tính bảng hay điện thoại di động vì những bức xạ không tốt trong những thiết bị này sẽ ảnh hưởng xấu tới sức khỏe của mẹ lẫn thai nhi.

- Nằm nghiêng sang bên trái

Vào những tháng cuối của thai kỳ, mẹ bầu nên nằm nghiêng về bên trái để máu huyết lưu thông dễ dàng và vận chuyển đủ tới thai nhi. Quan trọng nhất là mẹ bầu không nên nằm sấp hoặc nằm ngửa vì dễ gây áp lực lên bụng, gây nguy hiểm cho cả mẹ lẫn con.

- Mẹ bầu sắp sinh cần chuẩn bị đầy đủ những vật dụng cần thiết như giấy tờ, các loại hồ sơ, tiền bạc,… để tránh trường hợp khi chuyển dạ sẽ bị bối rối.

- Chuẩn bị tâm lý sẵn sàng

Khi xuất hiện những dấu hiệu sắp sinh trước 2 ngày, các mẹ bầu hãy chuẩn bị tâm lý thật sẵn sàng để đối mặt với những cơn đau khi chuyển dạ. Bên cạnh đó, mẹ cũng nên dành thời gian để nghiên cứu về các phương pháp hít thở và rặn đẻ đúng cách để sinh con dễ dàng hơn.